Instagram'da Çekiliş ve Kampanya Gönderileri: Kurallar ve Riskler

İki ayrı kural katmanı

Bir çekiliş gönderisi iki kural setine tabi: Meta'nın Promosyon Kuralları ve Türkiye'de çekilişleri düzenleyen mevzuat. Bu yazı resmi kaynaklardan doğrulanabilen noktaları özetler; hukuki tavsiye değildir, kampanyadan önce bir uzmana danış.

Meta'nın Promosyon Kuralları ne diyor?

Instagram Yardım Merkezi'ndeki Promosyon Kuralları, Instagram'ı bir yarışma ya da çekiliş duyurmak veya yönetmek için kullandığında sorumluluğun tamamen sende olduğunu söylüyor:

• Resmi kurallar, teklif koşulları ve yaş, vatandaşlık gibi katılım şartları senin sorumluluğunda.
• Promosyonun ve ödüllerin tabi olduğu kayıt ve yasal onay yükümlülüklerine uymak da öyle.
• İçerikleri bilerek yanlış etiketleyemez, kullanıcıları buna teşvik edemezsin; örneğin katılımcılardan bulunmadıkları fotoğraflarda kendilerini etiketlemelerini isteyemezsin.
• Promosyon, her katılımcıdan Instagram'ın tam ibrasını içermeli.
• Promosyonun Instagram'ın sponsorluğunda olmadığı, Instagram tarafından desteklenmediği ya da düzenlenmediği ve Instagram ile ilişkisi bulunmadığı beyan edilmeli.

"Kurallar profildeki bağlantıda" diyeceksen orada gerçekten bir kurallar metni olmalı.

Etkileşim tuzağıyla kesişim

"Beğen, takip et, üç arkadaşını etiketle" kalıbı çekilişlerin standart mekaniği. Meta, etkileşim tuzağını Facebook için "belirli bir eylem çağrısı dışında bir amaçla açıkça etkileşim isteyen gönderiler" olarak tanımlıyor ve dağıtımını azalttığını söylüyor; Instagram'ın öneri yönergeleri de etkileşimi yapay olarak artırmaya yönelik pratikleri öneriye uygun görmüyor. Katılım şartı meşru bir eylem çağrısı olabilir; ama gönderinin tek içeriği "etiketle, kazan" ise sınır belirsizleşir. Şartı sade tut, gönderiye çekilişten bağımsız bir değer koy.

Türkiye'de çekiliş: kapsam ve izin

Karşılığı nakit olmayan piyango ve çekilişler, Millî Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü'nün yönetmeliğine tabi (Resmî Gazete 4/10/2006, sayı 26309; 16/6/2022'de güncellendi). Bir mal ya da hizmetin tanıtımı için ikramiye vaat edip kazananları çekilişle belirleyen düzenlemeler İdare'den izin almak zorunda. Başvuru, kampanyanın başlangıcından en az on beş gün önce yapılır ve başvuru-izin bedeli ödenir.

Yönetmeliğin kapsam dışı bıraktığı, sosyal medya için önemli üç durum:

• Çekiliş yapılmadan, önceden ilan edilen şartları taşıyan herkese ikramiye verilmesi.
• Katılımcıdan bedel istenmeyen ve bir mal ya da hizmetin pazarlanmasına yönelik olmayan, bilgi, beceri ya da yeteneğe dayalı yarışmalar.
• Kişi başına ikramiyenin rayiç bedelinin, Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'ndaki istisna tutarının yüzde ikisinin altında kalması. Eşik her yıl güncellenen bir vergi tutarına bağlı; güncel rakamı İdare'den ya da mevzuattan teyit et.

Ödül şansa bağlıysa ve bir markayı tanıtıyorsa, izne tabi olduğunu varsaymak en güvenlisi.

İzin alındıysa gönderide ne olmalı?

Yönetmeliğe göre izin alınmadan tanıtım, ilan ve reklam yapılamaz, kampanya başlatılamaz. Her duyuruda üç ibare zorunlu: çekilişin İdare'nin tarih ve sayısı belirtilen izniyle düzenlendiği; 18 yaşından küçüklerin katılamayacağı ve kazansalar dahi ikramiye verilmeyeceği; ikramiyenin bedeli içindeki vergiler dışındaki vergi ve yasal yükümlülüklerin talihliye ait olduğu. Çekiliş noter huzurunda yapılır, sonuçlar önceden bildirilen şekilde ilan edilir, ikramiyeler taahhüt edilen sürede teslim edilir.

Reklam mevzuatı: çekiliş duyurusu bir reklamdır

Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'ne göre çekiliş, yarışma ve promosyon içeren reklamlarda promosyon süresinin başlangıç ve bitiş tarihi ile ödülün teslim koşulları açıklanır; ödül vaat edilenden farklı olamaz. 1 Temmuz 2026'da eklenen sosyal medya maddesi ise bir markayı tanıtan çekiliş ve kampanya içeriklerinde "Reklam" ya da "Tanıtım" ifadesini zorunlu kılıyor.

Yayınlamadan önce kontrol listesi

• Ödül şansa mı bağlı? Öyleyse izin alındı mı ve izin gelmeden duyuru yapılmadı mı?
• İzin tarih ve sayısı, 18 yaş uyarısı ve vergi ibaresi gönderide var mı?
• Instagram ibrası ve "Instagram ile ilgisi yoktur" beyanı yazılı mı?
• Marka adına yapılıyorsa "Reklam" ya da "Tanıtım" ifadesi var mı?

VidSense ile kontrol et

VidSense, metnini yayınlamadan önce tarayarak kesin vaat ve yönlendirme dili gibi riskli ifadeleri işaretler; zorunlu ibareleri yukarıdaki listeyle kendin kontrol et. Ücretsiz hesap aç ve metnini metin kontrolünde tara; platform kurallarının özetleri için politika kaynaklarına bak.

Kaynak: Promosyon Kuralları için help.instagram.com, öneri yönergeleri için help.instagram.com, etkileşim tuzağı tanımı için transparency.meta.com, çekiliş yönetmeliği için mevzuat.gov.tr, reklam yönetmeliği için mevzuat.gov.tr.